Waarom vloggers inspireren

De meest bekende vlogger van ons land is zonder twijfel Enzo Knol. Vooral onder jongeren is deze vlogger een fenomeen te noemen, met meer dan 1,2 miljoen abonnees op zijn YouTube-kanaal, binnen een paar jaar. Knol voorziet zijn kanaal tweemaal daags van een video die toont wat hij uitspookt. En dat is aan de oppervlakte verdomd weinig. Enzo drinkt fris of levert commentaar bij het ogenschijnlijk meest waardeloze computerspel allertijden. Een half uur lang. Per aflevering. Toch trekt hij steevast meer dan 200.000 kijkers! Hoe kan dat? Wat is er zo inspirerend aan vloggers? Verliezen we nou het vermogen de taal van generatie Z (mensen die geboren zijn in de huidige eeuw) te spreken? Als videomaker van Lubbers De Jong nam ik het fenomeen vloggers eens onder de loep.

Om aan te tonen dat de aantrekkingskracht van vloggers niet beperkt is tot YouTube, gaan we even terug in de tijd naar de eerste vlogger ooit: Bob Ross. De vriendelijke plumeau die moeiteloos een realistisch boeket optekende van niet alleen bloemen, maar ondertussen ook van complete verhalen en wijsheden over het leven. Voor wie randje burn-out zit: een avondje Bob met een fles naar smaak en je kunt er weer jaren tegen. Maar ook bij het kijken van de vrolijke schilder bekruipt je af en toe het gevoel: waar zit ik in vredesnaam naar te kijken? En toch blijf je kijken. De waarom – daar zijn we naar op zoek.

Na wat online onderzoek kan ik constateren dat er bij de populariteit van vloggers sprake is van een samenspel van een aantal krachten.

1. Verbinden

Allereerst heeft iedere niche, dankzij het immense platform YouTube, de kans om te verbinden met zijn of haar doelgroep. Iedereen heeft wel iets te vertellen waar ergens ter wereld iemand geïnteresseerd in is, en dankzij de deelbaarheid groeit zo’n groep geïnteresseerden gemakkelijk. Daarnaast is er voor de afzender de mogelijkheid om te verbinden met de kijker. Knol zei recentelijk in een interview dat hij er praktisch een dagtaak aan heeft om zijn Twitter bij te houden. Daarnaast heeft hij een speciaal item waarin vragen van de kijker worden beantwoord. Dit is natuurlijk fantastisch voor een fan, en naarmate het aantal kijkers groeit, wordt het weer voor een grotere groep interessant om vragen te stellen. Stel je voor dat die van jou wordt uitgekozen. Uit al die mensen!

2. Beroemdheden

Een ander mechanisme dat de populariteit van sommige vloggers verklaart, is dezelfde die verklaart waarom er beroemdheden bestaan. Het volgen van een (selectieve groep) perso(o)n(en) is een fenomeen dat sinds mensenheugenis voorkomt, en het is dan ook hardwired in our brains. Verhalen over de Griekse goden, martelaars, filmsterren en meer recentelijk de Bieber fever, ga zo maar door. Er is zelfs een hele industrie ontstaan die ons voert met informatie over alles wat we willen weten over het leven van een aantal mensen. Denk Boulevard, Albert V., en de blaadjes bij de kapper. Op de een of andere manier trekken die mensen de aandacht.

Waarom we die mensen massaal zo interessant vinden? Daar zijn meerdere redenen voor. Het volgen van beroemdheden betekent dat we weten wat er speelt in het leven van mensen met een hoge status. Daardoor kunnen we beter in onze eigen sociale wereld navigeren. Een sappige roddel fungeert als aanknopingspunt, of sociale lijm. Heel concreet: je moet toch weten waar het over gaat bij de koffieautomaat.

Enzo_Knol_-_Koningsdag_2015_Assen_03

3. Genot

En er is natuurlijk nog het genotsargument. Wij mensen voelen ons beter bij het zien van het leed van een ander, zeker als we zelf een verminderd zelfbeeld hebben. Dat is wetenschappelijk aangetoond: een groep studenten kreeg een intelligentietest voordat ze naar een fragment van vals zingende Idols-kandidaten moesten kijken, die na hun auditie met de grond gelijk werden gemaakt door de jury. De helft van de studenten werd voor het fragment verteld dat ze bij de slechtste tien procent zaten van de deelnemers aan de intelligentietest. Deze helft vond het fragment een stuk leuker dan de controlegroep. De verklaring: doordat hun zelfbeeld een deuk had opgelopen ontstond de behoefte dit op te vijzelen.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat iedereen die beroemdheden volgt automatisch een negatief zelfbeeld heeft. Een andere reden kan ook simpelweg zijn dat door het leven van iemand anders te volgen we ontsnappen we aan onze eigen dagelijkse routine. En daarnaast zijn we allemaal ook gewoon supernieuwsgierig. Een beroemdheid brengt nou eenmaal de innerlijke antropoloog in ons naar boven.

4. Imitatie

Maar de allerbelangrijkste reden is nog wel ons eigen persoonlijke voordeel. Zowel de cognitieve ontwikkeling als de sociaal-emotionele ontwikkeling, en voor een gedeelte ook de motorische ontwikkeling van de mens is voor een groot gedeelte gestoeld op imitatie. Door goed te kijken naar wat anderen doen leren we. Dus waarom niet kijken naar succesvolle mensen? Mensen waar anderen naar kijken zullen toch wel iets zodanig doen dat we er ons voordeel mee kunnen doen? Het leren van wat individuen met status doen maakt onszelf misschien wel meer effectief.

Dit toegepast op Enzo levert meteen de belangrijkste reden voor zijn populariteit. Zijn vlogs gaan aan de oppervlakte ogenschijnlijk over onzin. Maar het grote onderwerp is positiviteit en doorzettingsvermogen. Enzo is een vroege schoolverlater, kind van gescheiden ouders en behoorlijk gepest. Toch heeft hij een topleven, en bewijst hij dag in dag uit dat niet bij de pakken neerzitten een prachtig resultaat op kan leveren – hij maakt er iets van. Mix dat met distributie op hét beeldkanaal en de interactiviteit van deze tijd, en alle ingrediënten voor een inspirerend persoon zijn aanwezig, zeker voor de (pre-)puberende doelgroep die hij aanspreekt. Hulde Enzo, je bent een kast!

Altijd onze laatste blogs in je mailbox?